2026 FIFA Dünya Kupası’nda engellilere yönelik erişilebilirlik düzenlemeleri
Bu videoda 2026 FIFA Dünya Kupası’nda engelli taraftarlar için planlanan erişilebilirlik düzenlemeleri ayrıntılı biçimde ele alınıyor.
2026 FIFA Dünya Kupası’nın Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Meksika ev sahipliğinde yapıldığı belirtiliyor. Turnuvanın açılışının Meksika’da gerçekleştirildiği, açılış töreninde ünlü İtalyan görme engelli tenor Andrea Bocelli’nin sahne aldığı aktarılıyor. Aynı törende bedensel engelli bir çocuğun da sahnede yer alması, kapsayıcılık açısından evrensel bir mesaj olarak değerlendiriliyor. Videoda yalnızca stadyuma giden taraftarlar için değil, maçları uzaktan takip eden engelli izleyiciler için de önemli düzenlemeler bulunduğu vurgulanıyor.
İşitme engelliler
İlk olarak işitme engelli taraftarlara yönelik düzenlemeler anlatılıyor. 2026 FIFA Dünya Kupası’nın, tüm maçlarda işaret dili tercümesi yayınlarına yer veren ilk FIFA turnuvası olacağı ifade ediliyor. Bu hizmetin yalnızca oyunun gidişatını aktarmakla sınırlı kalmayacağı, aynı zamanda düdük sesleri, seyirci tezahüratları ve stadyum atmosferindeki duygusal değişimler gibi maç deneyimini etkileyen önemli ses ipuçlarını da izleyiciye aktaracağı belirtiliyor. Böylece işitme engelli taraftarların maçın her anını gerçek zamanlı olarak daha bütünlüklü biçimde hissetmeleri amaçlanıyor. Maçların oynandığı ülkeye ve konuma göre Amerikan işaret dili, Meksika işaret dili ve İspanyol işaret dili seçeneklerinin sunulacağı anlatılıyor.
İşaret dili tercümelerinin nereden takip edileceği konusunda FIFA World Cup 2026 uygulamasına dikkat çekiliyor. Bu uygulamanın hem iOS hem de Android için indirilebildiği belirtiliyor. Aynı uygulamada turnuvaya ilişkin erişilebilirlik düzenlemelerine dair ayrıntıların da yer aldığı ifade ediliyor. Bunun yanında işitme engelliler için altyazı desteği de ele alınıyor. Stadyumlarda maç sırasında konuşulan içeriklerin şerit panolar, skor panoları, televizyon ekranları ve uygulama içi bağlantılar aracılığıyla altyazılı olarak sunulacağı aktarılıyor.
Görme engelliler
Videonun devamında görme engelli taraftarlara yönelik düzenlemelere geçiliyor. Bu düzenlemelerin en önemlilerinden birinin sesli betimleme olduğu söyleniyor. Görme engelliler açısından uluslararası bir turnuvada sesli betimleme deneyiminin ilk kez Euro 2024’te yaşandığı hatırlatılıyor. Euro 2024’te Türkçe sesli betimleme seçeneğinin de bulunduğu ve bu hizmetin Üniversiteli Fenerbahçeliler Birliği UNIFEB tarafından sağlandığı belirtiliyor. Ancak 2026 FIFA Dünya Kupası’nda Türkçe sesli betimleme seçeneğinin bulunmadığı özellikle vurgulanıyor. Turnuvada maçların konumuna göre İngilizce, İspanyolca ve Fransızca sesli betimleme seçeneklerinin sunulacağı anlatılıyor.
2026 FIFA Dünya Kupası’nda yalnızca maçlarda değil, açılış ve kapanış törenlerinde de sesli betimleme hizmeti verileceği belirtiliyor. Sesli betimleme yorumcularının standart radyo anlatıcılarının ötesine geçerek vücut dili, yüz ifadeleri, saha içi aksiyon, topun hareketi ve maçın önemli görsel unsurlarını da açıklayan daha ayrıntılı anlatımlar sunacağı ifade ediliyor. Bu nedenle hizmetin daha profesyonel bir yapıda olabileceği tahmin ediliyor. Euro 2024’te Türkçe betimleme hizmetini sağlayan ekibin gönüllü bir yapı içinde çalıştığı, bu nedenle hizmetin yüzde yüz profesyonel olarak değerlendirilemeyeceği belirtiliyor. Buna rağmen 2026 FIFA Dünya Kupası’nda Türkçe bir sesli betimlemenin nasıl olacağının deneyimlenmek istendiği, ancak böyle bir seçeneğin bulunmadığı için İngilizce seçeneğin takip edilebileceği ifade ediliyor.
Videoda Emre Taşgın, kendisinin çocukluğundan beri maçları radyodan takip eden biri olduğunu, televizyon ve radyo seçenekleri olduğunda genellikle radyoyu tercih ettiğini söylüyor. Bu nedenle sesli betimlemenin klasik radyo anlatımının ötesine nasıl geçebileceğini merak ettiğini belirtiyor. İngilizce sesli betimleme seçeneğini ara ara kullanmaya ve nasıl bir betimleme yapıldığını anlamaya çalıştığını ifade ediyor. Kanada’daki maçlar için İngilizce ve Fransızca yorumların, Amerika Birleşik Devletleri ve Meksika’daki maçlar için ise İngilizce ve İspanyolca yorumların sunulacağı anlatılıyor. Sesli betimlemeyi takip etmek isteyen taraftarların Google Play Store veya App Store üzerinden FIFA Audio Description uygulamasını indirmesi gerektiği özellikle belirtiliyor. Bunun FIFA World Cup uygulamasından farklı, ikinci bir uygulama olduğu vurgulanıyor. Yani işaret dili ve genel turnuva erişilebilirlik bilgileri için FIFA World Cup 2026 uygulaması, sesli betimleme için ise FIFA Audio Description uygulaması kullanılıyor. Bu ikinci uygulamanın arayüzünün oldukça sade olduğu, doğrudan turnuvaya özel tasarlandığı, mevcut maçların ve daha sonra oynanacak maçların bu uygulama üzerinden görülebildiği aktarılıyor.
Görme engelli ve az gören taraftarlar için bazı stadyumlarda dokunsal cihazların da bulunacağı anlatılıyor. Bu cihazların, oyunun gerçek zamanlı olarak nasıl geliştiğini hissettirmeyi amaçladığı belirtiliyor. Canlı maç aksiyonunun dokunsal ve işitsel geri bildirimlere dönüştürüldüğü, böylece her golün, her müdahalenin ve oyunun her anının tribünden erişilebilir hale getirilmeye çalışıldığı ifade ediliyor. Dünyada ve Türkiye’de dokunsal geri bildirim yoluyla engellilerin maçları takip etmesine yönelik farklı projelerin ve teknolojik ürünlerin geliştiği hatırlatılıyor. 2024 Paris Olimpiyatları’nda da benzer uygulamaların bulunduğu, 2026 FIFA Dünya Kupası’nda ise bu yaklaşımın stadyum deneyimine taşındığı anlatılıyor. Görme engelli taraftarların tahta benzeri bir yüzey üzerinde oyunu dokunsal olarak takip edebileceği, aynı zamanda sesli betimleme sayesinde dokunsal yolla elde edemedikleri bilgileri işitsel olarak alabileceği belirtiliyor. Böylece stadyumda bulunan görme engelli taraftarlar hem dokunsal hem de işitsel bir maç deneyimi yaşayabiliyor.
Refakat ve hareketlilik desteği
Videoda refakat ve hareketlilik desteği de önemli bir başlık olarak ele alınıyor. Bu tür uluslararası turnuvalarda refakat desteğinin artık olmazsa olmaz standart düzenlemelerden biri haline geldiği ifade ediliyor. Her maçta tekerlekli sandalye kullanıcılarına, hareket kabiliyeti kısıtlı olanlara ve stadyum girişinden koltuklarına ulaşmak için yardıma ihtiyaç duyan diğer engelli taraftarlara hareket yardımı hizmetleri sunulacağı belirtiliyor. Tüm mekanlarda tekerlekli sandalye refakatçiliği ve yol bulma yardımı sağlamak üzere özel hareketlilik yardım personelinin hazır bulunacağı anlatılıyor. Bu desteğin yalnızca tekerlekli sandalye kullanıcıları için değil, örneğin stadyuma tek başına gelen bir görme engelli taraftar için de önemli olduğu vurgulanıyor. Bir görme engelli taraftar yanında refakatçisi ya da gören bir tanıdığı olmadan stadyuma geldiğinde, görevlilerin onu koltuğuna kadar götürebileceği ifade ediliyor.
Engelli biletleri
Engelli biletleri konusunda da ayrıntılı bilgi veriliyor. 2026 FIFA Dünya Kupası’nda her stadyum ve her maç için engelli taraftarlara ayrılmış belirli sayıda bilet sunulduğu belirtiliyor. Bu biletlerin bir kısmının özel olarak belirlenmiş erişilebilir oturma bölümlerinde, bir kısmının ise girişlere, tesislere ve çıkışlara daha kolay erişim sağlayan alanlarda yer aldığı anlatılıyor. Bir kişinin toplamda en fazla dört bilet alabileceği ifade ediliyor. Bu dört bilet farklı şekillerde düzenlenebiliyor: bir engelli bileti ve üç refakatçi bileti, iki engelli bileti ve iki refakatçi bileti ya da üç engelli bileti ve bir refakatçi bileti alınabiliyor. Böylece engelli taraftarlar kendileriyle birlikte gelecek refakatçi ya da diğer engelli taraftarlarla birlikte bilet planlaması yapabiliyor.
Ancak videoda bu bilet uygulamasına yönelik bazı eleştiriler bulunduğu da belirtiliyor. Bilet fiyatlarının yüksek olduğu, bazı oturma alanlarının yeterince rahat ve konforlu olmadığı ya da gerçekten erişilebilir konumlarda bulunmadığı yönünde eleştiriler yapıldığı aktarılıyor. Bu noktada 2022 Dünya Kupası’na ev sahipliği yapan Katar’ın bazı çevreler tarafından örnek gösterildiği söyleniyor. Özellikle ücretsiz bilet uygulamaları ve biletlerin erişilebilir oturma alanlarında bulunması bakımından Katar’ın daha olumlu değerlendirildiği, 2026 turnuvasının bu açıdan Katar’daki organizasyonun gerisinde kaldığı yönünde görüşler bulunduğu ifade ediliyor.
Videonun genelinde, erişilebilirliğin dünya kupası gibi milyarlarca insanın takip ettiği büyük bir organizasyona nasıl taşındığı anlatılıyor. Hem stadyumdan maçı izleyen hem de uzaktan takip eden engelli taraftarlar için çeşitli düzenlemeler yapıldığı vurgulanıyor. Bu düzenlemelerin bir kısmının deneysel olduğu, bugün için tüm beklentileri karşılamayabileceği, ancak deneniyor olmasının önemli olduğu belirtiliyor. Gelecek turnuvalarda bu hizmetlerin daha da gelişebileceği ifade ediliyor.