Görme engelliler için Osmanlı Eyalet Simülasyonu
Bu videoda Emre Taşgın, sözlerine izleyiciyi 1520’li yıllara, yani Kanuni Sultan Süleyman’ın tahta çıkışı dönemine götürdüğünü belirterek başlıyor. Programın konuğu Muhammed Enes Şenovalı.
Muhammed Enes Şenovalı hakkında
Şenovalı, 21 yaşında, Gazi Üniversitesi Tarih Öğretmenliği son sınıf öğrencisi ve aynı zamanda yazılım ile ilgileniyor. Kendi ifadesiyle yazılıma ilgisi, aslında tarih alanındaki üretimlerini paylaşma isteğiyle başlıyor. Üniversitede yazdığı makaleleri bir blog ortamında yayımlamak istemesi, onu 2023 yılı civarında web sitesi kurmaya ve web tasarımı öğrenmeye yönlendiriyor. Başlangıçta yalnızca yazılarını paylaşmak amacıyla başlayan bu süreç, zamanla teknik becerilerin gelişmesiyle birlikte daha ileri bir seviyeye taşınıyor.
Osmanlı Eyalet Simülasyonu
Oyun tamamen metin tabanlı bir simülasyon olarak tasarlanmış. Görsel öğeler sınırlı tutulmuş, ancak renkli çubuklar ve arayüz düzenlemeleriyle temel bir görsellik sağlanmış. Enes, özellikle her ekran için ayrı görsel üretmenin zor olması nedeniyle bu tercihi yaptığını belirtiyor.
Oyunun başlangıcında karakter oluşturma ekranı geliyor. Oyuncuya kadın “Vali Hatun” ya da erkek “Vali Paşa” seçenekleri sunuluyor. Bu, alternatif tarih yaklaşımının bir örneği olarak açıklanıyor. Oyuncu erkek karakteri seçiyor ve karakterine “Emre” ismini veriyor.
Eyalet seçimi aşamasında Selanik tercih ediliyor ve oyun başlıyor. Oyunda; ordu, ekonomi, halk, inşaat, diplomasi, casusluk gibi çok sayıda menü bulunuyor. Bu menüler üzerinden Osmanlı yönetim yapısının farklı yönleri simüle ediliyor.
Ekonomi menüsünde vergi azaltma, tahrir yaptırma ve sikke tağşişi gibi seçenekler bulunuyor. Tahririn, Osmanlı’da nüfus sayımı anlamına geldiği ve vergi, askerlik gibi konular için kullanıldığı detaylı şekilde açıklanıyor. Sikke tağşişi ise para arzını artırarak enflasyona yol açan bir uygulama olarak anlatılıyor.
Ordu menüsünde kapıkulu süvarileri, topçular, cebeciler, tımarlı sipahiler ve akıncılar gibi askeri birimler yer alıyor. Akıncıların sınır bölgelerinde faaliyet gösterdiği ve özellikle Balkan coğrafyasında akınlar düzenlediği anlatılıyor. Donanma konusu açıldığında ise Osmanlı’nın denizcilikte dönemsel başarılar elde etmesine rağmen bunu sürdürülebilir bir seviyeye çıkaramadığı vurgulanıyor.
İnşaat menüsünde medrese, tabhane, kışla, kale ve çarşı gibi yapılar bulunuyor. Oyuncu ilk olarak çarşı inşa etmeyi tercih ediyor. Bunun ekonomik gelir açısından önemli olduğu belirtiliyor. Çünkü oyunda gelir sistemi büyük ölçüde ticaret ve üretim üzerinden ilerliyor.
Diplomasi bölümünde Osmanlı’nın klasik diplomasi anlayışı tartışılıyor. Özellikle Kanuni’nin Fransa kralına yazdığı mektup üzerinden Osmanlı’nın kendini üstün konumda gördüğü ifade ediliyor. Evlilik ittifakları konusu açılıyor ve bunun tarih boyunca kullanılan bir diplomasi aracı olduğu anlatılıyor. Ancak oyunda yapılan evlilik girişimi başarısız oluyor.
Halk yönetimi bölümünde göç politikaları ve meslek dönüşümleri ele alınıyor. “Açık kapı” politikası seçiliyor ve bunun nüfus artışı ile birlikte isyan riskini de artırabileceği belirtiliyor. Meslek dönüşümü ile çiftçilerin zanaatkâr veya tüccar hâline getirilebildiği görülüyor.
Lonca sistemi de oyunda önemli bir yer tutuyor. Loncaların Ahilik geleneğinin devamı olduğu ve esnaf örgütlenmesini temsil ettiği anlatılıyor. Oyuncu marangozlar loncasını kuruyor.
Divan bölümünde ise eyalet yönetimi detaylandırılıyor. Kadı, subaşı ve tahrir emini gibi görevliler tanıtılıyor. Bu yapı, modern anlamda il idare meclisine benzetiliyor.
Oyun başlıyor!
Oyun ilerledikçe olaylar ortaya çıkmaya başlıyor. İlk olarak evlilik girişiminin reddedildiği görülüyor. Ardından kervan saldırısı olayı geliyor ve oyuncu muhafız gönderme kararı alıyor. Ancak bu müdahale başarısız oluyor ve ekonomik kayıp yaşanıyor. Daha sonra kuraklık olayı ortaya çıkıyor ve oyuncuya sulama kanalı açmak, yiyecek depolamak ya da bekleyip dua etmek gibi seçenekler sunuluyor.
Tüm bu süreç boyunca hem oyun mekanikleri hem de tarihsel kavramlar iç içe anlatılıyor. Anlatım, sohbet havasında ilerlerken bir yandan da Osmanlı yönetim sistemi, ekonomi politikaları, askeri yapı ve toplumsal düzen hakkında detaylı bilgiler aktarılıyor.