Özel Eğitim Öğretmeni Oğuzhan Gürel, görme engelliler için beyaz bastonun önemini anlatıyor
Bu programda, 15 Ekim Görme Engelliler Beyaz Baston ve Güvenlik Günü’nün anlamı, beyaz bastonun görme engelliler için taşıdığı önem ve farklı yaş grupları açısından beyaz bastonun değeri geniş kapsamlı olarak ele alınıyor. 15 Ekim’in, İngiliz bir fotoğrafçının kör olduktan sonra bastonunu beyaza boyamasıyla başlayan bir farkındalık hareketinin simgesi olduğu belirtiliyor. Bu olayın yaygınlaşmasıyla dünya genelinde farkındalık oluşturulmuş, Türkiye’de de 15 Ekim, Beyaz Baston ve Güvenlik Günü olarak anılmaya başlanmıştır.
Programın konuğu Oğuzhan Gürel, özel eğitim ve görme engelliler öğretmeni geçmişiyle beyaz bastonun önemi üzerinde duruyor. Kendisi, görme engellilerin bağımsız yaşam becerilerine sahip olmasında bastonun vazgeçilmez bir araç olduğuna dikkat çekiyor. Gürel, beyaz bastonun sadece bir hareket aracı değil, aynı zamanda bir özgürleşme simgesi olduğunun altını çiziyor.
Görme Engelliler İçin Beyaz Bastonun İşlevi ve Önemi:
Oğuzhan Gürel, bastonun yaklaşık 1,75 metrelik bir alanı tarayarak görme engelli bireylerin çevrelerini güvenli bir şekilde keşfetmelerini sağladığını anlatıyor. Bastonun, görme engelli kullanıcıya çevresini dokunsal ipuçlarıyla algılayarak güvenli hareket etmeyi öğrettiğini belirtiyor. Kendi çocukluk anılarından örnek vererek, bastonla nasıl tanıştığını ve bu süreçte bastonun ona nasıl güven sağladığını paylaşıyor. Özellikle köyde büyüyen bir görme engelli olarak, çevresini baston aracılığıyla keşfetmenin, güvenli hareket etmenin ona ne kadar büyük bir özgüven kattığını ifade ediyor.
Görme Engelli Çocuklara Beyaz Baston Nasıl Öğretilir?
Programda, beyaz bastonun farklı yaş gruplarında ne anlama geldiği de detaylı olarak tartışılıyor. Özellikle erken çocukluk döneminde baston kullanmanın önemine değinen Gürel, görme engelli çocukların el-kol ve beden senkronizasyonu geliştiğinde (genellikle 3-4 yaş civarı) bastonla tanışmasının gerekli olduğunu belirtiyor. Çocukların bastonla bağımsızlık kazanmalarının, güvenli bir şekilde çevrelerinde hareket etmelerine yardımcı olduğunu vurguluyor. Baston kullanmanın ilk başta görme engelli çocukları yavaşlatabileceği, ancak güvenlik açısından bastonun vazgeçilmez olduğu anlatılıyor. Ayrıca görme engelli çocukların bastonla tanışmaları için tekerlekli oyuncaklar gibi basit araçlarla başlamalarının faydalı olabileceği öneriliyor. Bu araçlar, çocukların güvenli ve keyifli bir şekilde baston kullanmaya alışmalarını sağlıyor.
Görme Engelli Gençler İçin Beyaz Baston
Görme engellilerin gençlik döneminde baston kullanımının estetik kaygılarla zorlaşabileceği ifade ediliyor. Görme engelli gençler, bastonun sosyal çevrelerinde dışlanmalarına yol açabileceğini düşünerek baston kullanmaktan çekinebiliyorlar. Özellikle beğenilme isteği, bastonla hareket etmenin bu albeniyi zedeleyebileceği düşüncesi gençlerde bastona karşı bir direnç oluşturabiliyor. Oğuzhan Gürel, bu estetik kaygıların bireylerin özgürlüğünü sınırladığını, baston kullanmanın aslında kişinin özgürleşmesine katkı sağladığını vurguluyor. Bastonun, bir ortama gitme veya o ortamdan ayrılma kararı verebilme yetisi kazandırdığı, bu nedenle görme engelli bireyi özgürleştiren bir araç olduğu üzerinde duruluyor.
Görme Engelli Çocuğu Bulunan Ebeveynlerin Rolü
Görme engelli çocuğu olan ailelerin çocuklarına karşı aşırı korumacı bir yaklaşım benimsemelerinin, çocukların bağımsızlık kazanmasını engellediği tartışılıyor. Özellikle görme engelli çocukların aileleri, çocuklarının baston kullanması yerine onları kendilerinin yönlendirmesini tercih edebiliyorlar. Oğuzhan Gürel, bu tür bir yaklaşımın çocuğun özgüvenini zedeleyebileceğini, ebeveynlerin çocuklarına güvenip, onların bağımsız hareket etmelerine olanak tanımaları gerektiğini belirtiyor. Ayrıca, ailelerin çocuklarını aşırı koruma eğilimlerinin, çocukların sosyal ve bireysel gelişimlerini olumsuz etkilediğini, bu nedenle ailelerin çocuklarının özgürlüğüne alan açmaları gerektiğini ifade ediyor.
Teknolojinin Görme Engellilerin Beyaz Baston Kullanımına Etkisi
Programda, teknolojik gelişmelerin görme engellilerin beyaz baston kullanımını nasıl etkilediği de ele alınıyor. Navigasyon uygulamaları ve dijital asistanların baston kullanımını destekleyici bir rol oynadığı belirtiliyor. Oğuzhan Gürel, teknolojinin bastonla birlikte kullanıldığında fayda sağladığını, ancak teknolojinin tek başına beyaz bastonun yerini tutamayacağını söylüyor. Özellikle navigasyon uygulamalarının bastonla birlikte kullanıldığında kişiye büyük avantajlar sağladığını, ancak sadece teknolojiye güvenerek hareket etmenin tehlikeli olabileceğini ifade ediyor. Beyaz bastonun çevresel ipuçlarıyla görme engelli kişiyi güvende tutma işlevini üstlendiğini, teknolojinin bu fiziksel algılamayı tam olarak sağlayamayacağını belirtiyor.
Görme Engelliler İçin Rehber Köpekler ve Beyaz Baston Arasındaki Fark
Programda, rehber köpeklerin beyaz bastonun yerini tam olarak alamayacağı konusu tartışılıyor. Rehber köpeklerin sadece hareketli nesneler arasında güvenli geçiş sağlamada yardımcı olduklarını, ancak çevresel ayrıntıları fark etme konusunda bastonun daha etkili olduğunu anlatıyor. Oğuzhan Gürel, rehber köpeklerin bir görme engelli bireye büyük sorumluluklar yüklediğini, oysa bastonun basit ve etkili bir araç olduğunu belirtiyor. Rehber köpeklerin körelere güven kazandırabileceğini, ancak bireyin bağımsız hareket edebilmesi için bastonun daha uygun bir araç olduğunu vurguluyor.
Beyaz Bastonun Eğitmenlerine Öneriler
Eğitmenlerin, görme engelli öğrencilerin bağımsızlık kazanmaları için baston kullanımını teşvik etmeleri gerektiği ifade ediliyor. Gürel, öğretmenlerin görme engelli öğrencilerine sadece teorik bilgi vermekle yetinmemeleri gerektiğini, onların bağımsız hareket becerilerini geliştirmeye yönelik pratik eğitimler de sunmalarını öneriyor. Öğretmenlerin, öğrencilerine okul dışında da rotalar belirleyerek, gerçek hayatta baston kullanma pratiği kazandırmaları gerektiği anlatılıyor. Ayrıca, okul dışındaki aktivitelerle öğrencilerin bağımsız hareket etmelerinin teşvik edilmesi gerektiği vurgulanıyor. Gürel, baston kullanımının sadece fiziksel bir beceri değil, aynı zamanda özgüven kazandıran bir süreç olduğunu belirtiyor.
Görme Engelli Olarak Karavanda Yaşam ve Bağımsızlık Deneyimi
Programın bir bölümünde Oğuzhan Gürel, görme engelli bir kişi olarak karavanda yaşam deneyiminden bahsediyor. Karavan yaşamının ona bağımsızlık kazandırdığı, ancak aynı zamanda büyük sorumluluklar yüklediği anlatılıyor. Karavanda yaşamanın, görme engelli kişinin kendi kendine yetebilme becerilerini artırdığı, bu yüzden karavanda yaşamanın bağımsızlık isteyen bireyler için bir meydan okuma olduğu ifade ediliyor. Gürel, karavan hayatının, ona her şeyin planlı programlı olmadığı durumlarda hızlıca karar alabilme ve uygulayabilme becerisi kazandırdığını anlatıyor.
Programın sonunda, Oğuzhan Gürel, görme engelli bireylerin hayatlarında beyaz bastonun önemli bir araç olduğunu, bu bastonun onlara sadece güvenli hareket etme imkanı değil, aynı zamanda özgürleşme ve bağımsızlık kazandırma fırsatı sunduğunu ifade ediyor. Bastonun sadece bir araç değil, bireyin hayatını yönetebilme becerisini kazandıran bir sembol olduğunu belirtiyor.